બોહરના પરમાણુ મોડેલની મર્યાદાઓ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(1)$ બોહર મોડેલ ફક્ત હાઇડ્રોજન જેવા પરમાણુઓ (hydrogenic atoms) માટે જ લાગુ પડે છે. તેને હિલિયમ જેવા સાદા બે-ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતા પરમાણુઓ માટે પણ વિસ્તૃત કરી શકાતું નથી.
- એક કરતા વધુ ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતા પરમાણુઓનું વિશ્લેષણ હાઇડ્રોજન જેવા પરમાણુઓ માટેના બોહરના મોડેલના આધારે કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો,પરંતુ તેમાં કોઈ સફળતા મળી ન હતી.
- મુશ્કેલી એ હકીકતમાં રહેલી છે કે દરેક ઇલેક્ટ્રોન માત્ર ધન વીજભારિત ન્યુક્લિયસ સાથે જ નહીં,પરંતુ અન્ય તમામ ઇલેક્ટ્રોન સાથે પણ આંતરક્રિયા કરે છે.
- બોહર મોડેલના સૂત્રીકરણમાં ધન વીજભારિત ન્યુક્લિયસ અને ઇલેક્ટ્રોન વચ્ચેના વિદ્યુત બળનો સમાવેશ થાય છે. તેમાં ઇલેક્ટ્રોન વચ્ચેના વિદ્યુત બળનો સમાવેશ થતો નથી,જે બહુ-ઇલેક્ટ્રોન પરમાણુઓમાં અનિવાર્યપણે જોવા મળે છે.
$(2)$ જોકે બોહરનું મોડેલ હાઇડ્રોજન જેવા પરમાણુઓ દ્વારા ઉત્સર્જિત પ્રકાશની આવૃત્તિઓની સાચી આગાહી કરે છે,પરંતુ તે વર્ણપટમાં આવૃત્તિઓની સાપેક્ષ તીવ્રતા સમજાવવામાં અસમર્થ છે.
- હાઇડ્રોજનના ઉત્સર્જન વર્ણપટમાં,કેટલીક દ્રશ્યમાન આવૃત્તિઓની તીવ્રતા ઓછી હોય છે જ્યારે અન્યની તીવ્રતા વધુ હોય છે. શા માટે?
- પ્રાયોગિક અવલોકનો દર્શાવે છે કે કેટલાક સંક્રમણો અન્ય કરતા વધુ પસંદગીના હોય છે.
- બોહરનું મોડેલ આ તીવ્રતાના તફાવતોને સમજાવવામાં અસમર્થ છે.
- આ મોડેલ જટિલ પરમાણુઓ માટે લાગુ કરી શકાતું નથી. જટિલ પરમાણુઓ માટે આપણે ક્વોન્ટમ મિકેનિક્સ પર આધારિત નવી થિયરીનો ઉપયોગ કરવો પડે છે.

Explore More

Similar Questions

હાઇડ્રોજન પરમાણુની $n=2$ અવસ્થામાં ભ્રમણ કરતા ઇલેક્ટ્રોનની ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇ આશરે કેટલી હશે ($nm$ માં)? (આપેલ બોહર ત્રિજ્યા $= 0.052 \ nm$)

વિધાન : બોહરે એવી ધારણા કરવી પડી હતી કે ન્યુક્લિયસની આસપાસ સ્થિર કક્ષામાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોન વિકિરણ ઉત્સર્જિત કરતા નથી.
કારણ : ક્લાસિકલ ફિઝિક્સ મુજબ તમામ ગતિશીલ ઇલેક્ટ્રોન વિકિરણ ઉત્સર્જિત કરે છે.

$r$ ત્રિજ્યા ધરાવતી $n^{th}$ બોહર કક્ષામાં ગતિ કરતા ઇલેક્ટ્રોનની દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ કેટલી થાય?

હાઇડ્રોજન પરમાણુની ધરા અવસ્થામાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇ $...... \text{ } \mathring{A}$ છે (હાઇડ્રોજન પરમાણુની પ્રથમ કક્ષાની ત્રિજ્યા $= 0.53 \text{ } \mathring{A}$).

હાઇડ્રોજન પરમાણુની બીજી ઉત્તેજિત અવસ્થામાં પરિભ્રમણ કરતા ઇલેક્ટ્રોન સાથે સંકળાયેલ ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇ $(\lambda_B)$ અને ધરા અવસ્થા $(\lambda_G)$ વચ્ચેનો સંબંધ શું છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo